Pierwsze wzmianki o miejscowości Żoń pochodzą z roku 1232, o kościele w Żoniu wspomina się natomiast już 10 lat później, czyli w roku 1243. Obecny kościół pw. Świętego Marcina pobudowany został najprawdopodobniej na miejscu pierwotnego w roku 1749. Od tego czasu przeszedł liczne remonty – pierwszy za sprawą cześnikowej podlaskiej Anny z Malechowskich Ciecierskiej przeprowadzono w 1793. Kolejne remonty i przekształcenia świątyni nastąpiły w latach 1895, 1900, 1927, 1959-63 (gruntowny remont) oraz w ostatnich latach.
Kościół św. Marcina jest kościołem orientowanym, jednonawowym z zamkniętym wielobocznie wyraźnie węższym prezbiterium. Do prezbiterium przylega od południa murowana zakrystia, od północy, symetrycznie, dobudowana w 1927 r. loża kolatorska. Dwie przylegające do nawy od północy i południa, pierwotnie z bali drewnianych, obecnie szachulcowe kaplice tworzą rodzaj transeptu.
Świątynia przykryta jest dachami dwuspadowymi oraz, na zakrystii i loży pulpitowymi pokrytymi dachówką.
Do 1895 r. kościół posiadał w fasadzie zakończoną blaszaną kopułą wieżę z dzwonami rozebraną podczas remontu. W tym okresie postawiono murowaną fasadę, wypełniono także cegłą drewniany szkielet budowli.
Kościół wyposażony jest w trzy ołtarze. W ołtarzu głównym znajduje się XVII wieczny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W ołtarzach bocznych obrazy św. Marcina z XVII w. i św. Jana Nepomucena z pocz. XIX w. Po bokach ołtarza głównego znajdują się dwie barokowe rzeźby – św. Stanisława i św. Wojciecha. Warto zwrócić uwagę również na datowane na wiek XVIII ambonę i chrzcielnicę oraz ozdobiony malowidłami strop.
Pod kościołem znajdują się dwie sklepione z cegły krypty. Większa z nich znajduje się pod ołtarzem głównym, mniejsza pod kaplicą św. Jana Nepomucena.
Usytuowany na wysokiej skarpie nad jez. Żońskim kościół otoczony jest kamiennym ogrodzeniem z dwoma ceglanymi bramami. Wokół kościoła zabytkowy cmentarz z zachowanymi nagrobkami założony w wieku XIII.
Parafia w Żoniu należy do najstarszych w dekanacie wągrowieckim.
Stwórz łatwo własną witrynę internetową z Webador